Van tomaat naar soldaat

“Het gaat hier eigenlijk altijd gewoon z’n gangetje,” zegt hij nuchter. “Iedereen weet wat er moet gebeuren.” Dat geldt ook voor Nard. Eén ochtend per week komt hij helpen op het bedrijf. Hij heeft het syndroom van Down en werkt daarnaast nog op andere plekken in de buurt. “Hij kwam hier ooit stage lopen toen hij achttien was,” vertelt Wilma. “Zijn moeder werkte vroeger bij mij in de zorg en vroeg of hij misschien een plekje kon krijgen.” Dat bleek een goede match. “Voor hem is één ochtend hier genoeg,” zegt Corné. “Maar hij hoort er echt bij. Iedereen vindt het leuk als hij er is.”

Corné groeide zelf op in het familiebedrijf, ook wel bekend als tomatenkwekerij Smulders. Al op jonge leeftijd stapte hij bij zijn vader in de maatschap. “Ik was twintig en mijn vader was 63,” vertelt hij. “We begonnen samen en in datzelfde jaar gebeurde er iets wat we nooit meer vergeten.” Op 11 juli, nota bene op de verjaardag van zijn vader, trok er een tornado over het bedrijf die vrijwel alles met de grond gelijkmaakte.

“Het personeel was gelukkig net weg, maar het was echt heel heftig,” herinnert Corné zich. “Overal lagen dakplaten en spullen. Zelfs in de loods voelden we ons niet veilig, alles leek te bewegen. Tot 500 meter verderop vonden we nog dingen terug.” Zijn vader wilde het bedrijf daarna niet meer opnieuw opbouwen. “Hij zei: als het weer opgebouwd wordt, moet jij dat maar doen. En dat heb ik gedaan.” Niet bang zijn om ergens aan te beginnen, hoort volgens Wilma bij Corné. “Hij ziet niet zo snel beren op de weg,” lacht ze. “Dat is ook zijn kracht.”

In 1992 trouwden Corné en Wilma en twee jaar later stapte Wilma ook officieel in de maatschap. Eerst werkte ze daarnaast nog in de zorg, maar na verloop van tijd ging ze steeds meer meewerken in het bedrijf. “Toen we hier in 2001 naartoe verhuisden, begonnen we met één hectare,” vertelt ze. “In 2005 hebben we het bedrijf verder uitgebouwd.”

Vandaag de dag werkt Wilma zo’n twintig tot vijfentwintig uur per week mee. “Ik doe vooral werk in de schuur en een deel van de administratie,” zegt ze. “En Corné doet eigenlijk de rest,” voegt ze lachend toe. Corné knikt. “We proberen vijf dagen per week te werken en in het weekend wat rust te nemen, al loop ik vaak op zaterdagochtend toch even door de kas.”

In 2006 begon het stel met iets nieuws: snijtomaten die geen vocht verliezen. Een tomaat dus die speciaal geschikt is om in schijfjes, blokjes of partjes te snijden, bijvoorbeeld voor salades, maaltijden of broodjeszaken. Officieel heet de soort de Intense tomaat, en inmiddels is ook al de bijnaam ‘antikliedertomaat’ ontstaan.

“Toen we ermee begonnen, waren we één van de eersten,” vertelt Corné. “Er startten vijf telers, maar uiteindelijk bleven er maar twee over. Het ras was lastig te telen.” Toch geloofden Corné en Wilma erin. “We stonden zelf in de keuken en dachten: wat kun je hier eigenlijk mee?” zegt Wilma. “We gebruikten het in een roerbakgerecht en merkten hoe smaakvol en praktisch het was, een tomaat die niet lekt. Dat was het moment waarop we inzagen dat dit product potentie had.”

Ze gingen actief op zoek naar afzetmarkten, stonden op beurzen en deden marktonderzoek. Inmiddels vinden de tomaten hun weg naar onder andere snijderijen die leveren aan supermarkten en maaltijdpakketten. Binnenkort komen er zelfs leveringen aan HelloFresh bij. “Het is een product waar we echt in geloven,” zegt Corné. “En er is ook markt voor, blijkt inmiddels, want elk jaar komen er weer nieuwe klanten bij.”

Tussen alle drukte in het bedrijf door is er ook ruimte voor mensen die ergens anders moeilijk aan de slag komen. Zoals Manon. Zij kwam een paar jaar geleden solliciteren nadat ze lange tijd thuis had gezeten. “Ze zat twee jaar in de ziektewet,” vertelt Corné. “Ze had het een tijdlang niet makkelijk gehad.” Ze begon met werken op het bedrijf en kreeg langzaam weer ritme en plezier in haar dagen. “Dat ging eigenlijk heel natuurlijk,” zegt Wilma. “We hebben daar niks bijzonders voor gedaan.”

Toch maakte dit het verschil voor haar. Manon werkte uiteindelijk 24 uur per week mee. Soms had ze moeilijke momenten, maar ze bleef komen. “Het laatste jaar ging het echt goed,” zegt Corné. “Ze had weer structuur, was vrolijk en kwam graag werken.” Onlangs nam ze een nieuw besluit, vertelt Manon zelf. “Corné zei een tijdje geleden tegen me: je bent nog jong, wil je wel je hele leven in de kas werken? Misschien wil je wel een keer iets anders proberen. Hij vond het leger wel iets voor mij, en dat zag ik zelf eigenlijk ook wel zitten, dus ik meldde zich aan en kwam door de toelatingsprocedure.”

Deze week is haar laatste week in de kas, want maandag moet ze zich melden op de Koninklijke Militaire School in Ermelo. Manon glimlacht. “Van tomaat naar soldaat dus.” “Het is haar echt gegund, en we zijn blij dat we haar een stukje op weg hebben kunnen helpen”, knikt Corné goedkeurend. “Ik heb haar gezegd dat ze gewoon mag terugkomen hier, als ze het toch niks vindt in het leger. Dat maakt het hopelijk makkelijker voor haar om deze stap nu te zetten.”

Ook Nard blijft ondertussen gewoon één ochtend per week komen om mee te helpen. Inmiddels woont hij begeleid in de buurt en kan hij zelf naar het bedrijf komen. “In het dorp kent iedereen hem,” vertelt Corné. “Hij is bijvoorbeeld leider bij het tweede elftal van de voetbalclub en gaat naar iedere wedstrijd mee als waterdrager.” Toen Nard ging verhuizen, organiseerden zijn vrienden zelfs een echte traditionele ‘boerenovertrek’: met een huifkar door het dorp, langs alle kroegen. “Met zo’n vijftig man waren we,” lacht Corné. “Het was prachtig om te zien hoe groot de groep mensen om hem heen is, iedereen ziet hem graag.”

Voor Corné en Wilma is het feit dat Nard bij hen werkt niet iets waar ze lang over moesten nadenken. “We deden het gewoon omdat het kan,” zegt Corné. “Als iemand hier kan werken en in het team past, dan geven we diegene graag een kans. Hij doet het goed en komt hier ook graag.” Wilma knikt. “Met een klein beetje moeite kun je iemand al snel een stuk verder helpen. En dat is mooi.”

Ondertussen draait het bedrijf door. Met vaste medewerkers, seizoenskrachten en een klein team dat al jaren meedraait. “Eén medewerker werkt hier net zo lang als ik,” zegt Corné. “Als ik een week op vakantie ben, of naar Spanje ga voor werk, overleg ik vijf minuten met hem en dan weet ik dat het hier wel goed komt.” Want stilzitten doet Corné niet graag. Of het nu gaat om nieuwe rassen, andere teeltmethodes of oplossingen voor veranderende markten: hij blijft zoeken naar mogelijkheden. “Dat vind ik het mooie van ondernemen,” zegt hij. “Problemen komen er altijd. Maar oplossingen gelukkig ook!”