Kaaij Kwekerij opent gloednieuwe kassen

“Er is heel veel gebeurd,” vertelt Jorg van der Kaaij. De oude aspergeteelt, vier hectare groot, bleek niet meer rendabel genoeg en is samen met een verouderde tomatenkas en de bedrijfshal gesloopt. “We hebben de oude aspergekas gesloopt en er een nieuwe tomatenkas gebouwd en we gaan ons vanaf nu volledig richten op het telen van de grove trostomaat. ”Vader Theo vult aan dat de nieuwbouw vooral in het teken staat van energiebewustzijn en elektrificatie. Zo hebben de nieuwe kassen een dubbel scherm en ledverlichting. “Hiermee richten we ons in eerste instantie op het maximaal besparen van energie. In de toekomst gaan we echter ook nog alternatieve warmtebronnen onderzoeken,” legt hij uit. Op dit moment draait het bedrijf nog grotendeels op een wkk-installatie, aangevuld met een warmtepomp. Hoewel de asperges dus vervangen zijn door trostomaten, bleef het areaal in omvang gelijk, namelijk 24 hectare, maar door de vernieuwing kunnen nu alle tomaten belicht worden.

De uitbreiding staat niet op zichzelf, maar past in een bredere visie van de kwekerij, namelijk het jaarrond kunnen beleveren van de retail. “We specialiseren ons steeds meer in het kweken van de grove trostomaat en willen 52 weken per jaar kunnen leveren aan de retail,” zegt Theo. “Dat kan niet met twee of drie hectare, daar heb je areaal en overlap voor nodig. En dat kan eigenlijk alleen met belichte kassen.”
Het bedrijf levert rechtstreeks aan een aantal vaste retailkanalen, naast de dagverse handel via de klok. “Retail geeft stabiliteit en betere marges, maar je moet ook aan meer eisen voldoen,” zegt Theo. Toch is die stabiliteit minder vanzelfsprekend dan gehoopt. “De uitwisselbaarheid bij retail is groot. Je moet veel doen om ervoor te zorgen dat ze voor jou blijven kiezen. Soms gaat het een paar jaar goed, en dan oriënteren ze zich ineens op het buitenland.” Toch blijft Theo hoopvol: “De transportafstand wordt steeds belangrijker in de kostprijs en de energiekosten in het buitenland stijgen. Ik verwacht dat Nederlands product daardoor weer aantrekkelijker wordt in de nabije toekomst.”

Tijdens de open dag maakt Kaaij Kwekerij ook nog iets anders kenbaar waar ze mee bezig zijn: als één van de eerste telers in Nederland nemen ze het komende jaar een oogstrobot in gebruik. “We hebben een kas die binnen nu en twee á drie jaar voor de helft door een robot geoogst gaat worden,” vertelt Theo. “Wat de robot niet kan, blijft mensenwerk.” Bewust is gekozen voor vijftig procent automatisering. “De robot pakt letterlijk het laaghangend fruit,” legt Jorg uit. “Ga je naar zeventig of tachtig procent automatisering, dan daalt de efficiëntie van de handarbeid, omdat je dan bijvoorbeeld te ver moet lopen voordat je kunt knippen. Bij vijftig procent blijven we juist doeltreffend, dat zien wij als de ‘sweet spot’ van samenwerking tussen mens en machine.”

Achter de nieuwbouw en de robotisering schuilt ook een ander verhaal: dat van de opvolging. Volgend jaar viert Kaaij Kwekerij haar honderdjarig bestaan en Jorg is de vierde generatie die het stokje zal gaan overnemen van zijn vader en oom. Hij is al nauw betrokken bij de bedrijfsvoering. Terwijl Theo en Arjan zich met name richten op teelt, techniek en energie, houdt Jorg zich bezig met personeel en organisatie. “Ik en mijn broer hebben in de voetsporen van onze vader geleerd hard te werken en een gezond gewas te telen, dat waren de skills die wij nodig hadden om dit bedrijf te kunnen runnen” zegt Theo. “De teler van de toekomst heeft hele andere skills nodig, dat is de fase die Jorg in zal gaan met het bedrijf.” Jorg erkent dat. “Het runnen van een kwekerij is veel complexer geworden. Als je een klein bedrijf runt, kun je veel zelf oplossen en doe je veel verschillende werkzaamheden. Als het bedrijf echter zo doorgroeit, kun je niet meer alles in je eentje. Dan heb je echt een goed team nodig om samen de schouders eronder te zetten. Personeel is dan ook heel belangrijk voor dit bedrijf,” aldus Jorg. “De stabiliteit die we nastreven door te leveren aan de retail, streven we net zo goed na in onze eigen organisatie.”

Net als zijn broer Arjan blijft Theo de komende jaren nog actief in het bedrijf, en met plezier. Voor de toekomst ziet hij vooral kansen in een schoon en duurzaam product kweken, met efficiënt watergebruik, minimale inzet van chemische bestrijdingsmiddelen en een lage CO2-footprint. Jorg voegt daaraan toe dat robotisering en elektrificatie de kostprijs concurrerend kunnen houden ten opzichte van andere Europese telers. “Als je geen opvolging hebt, ga je andere keuzes maken, maar gelukkig hoef ik daar niet mee bezig te zijn.” Hij glimlacht. “Ik kan blijven dromen en meedenken over de toekomst van het bedrijf. Dat is nu juist wat ik het allerleukst vind en wat ik waarschijnlijk zolang als ik het kan zal blijven doen!”