Chrit is vandaag in de winkel aan het werk. “Zo beginnen we eigenlijk altijd,” vertelt hij terwijl hij wat zakjes spruiten rechtlegt. De winkel, ’t Boeresjuurke genaamd, is warm en knus, met uiteraard verse spruiten, maar ook vlees, groenten, jam, streekproducten die netjes uitgestald staan en ijs voor de kinderen die na school komen. De producten komen voornamelijk uit de regio en hebben vaak een eigen verhaal. Het is allemaal begonnen door een foutje,” lacht Chrit. “We hadden ooit per ongeluk bloemkool tussen de spruiten staan. Niek en zijn zus hebben die toen bij de weg verkocht, met een potje erbij. En dat liep als een trein.” Het was een ‘happy accident’ dat een nieuw hoofdstuk opende. Het idee van een eigen landwinkel aan huis is Niek namelijk altijd bijgebleven, en sinds drie jaar hebben ze het ook echt kunnen realiseren. Een winkel waar inmiddels mensen uit de hele regio, zelfs uit Duitsland, voor omrijden. Een winkel die Chrit letterlijk op de been houdt. Want sinds zijn rugoperatie drie jaar geleden kan hij het zware werk niet meer, maar hier in de winkel vindt hij ritme, contact en trots. “Dit is mijn therapie,” zegt hij, terwijl hij dozen met ambachtelijke vlaaien rechtzet.

In de loods draaien de sorteerbanden op volle toeren. Centraal in de ruimte pronkt een indrukwekkend, bijna futuristisch apparaat, de zogenaamde Sproutcam. “De machine kan zo’n 5000 kilo spruiten per uur sorteren”, vertelt Chrit trots. In een moordend tempo maakt het apparaat van elke spruit die voorbijkomt 16 foto’s. Elke spruit die niet perfect rond of mooi gesloten is, wordt met een luchtstoot van de band geknald. “Zonder die machine zouden we nu geen spruitjestelers meer zijn,” voegt Chrit toe. “De standaard is namelijk overal dat per 100 spruiten, slechts 5 spruiten mogen afwijken van de norm. Als we dat handmatig moeten sorteren, kost dat te veel tijd. Er gaat nu relatief veel verloren, maar de consument wil geen spruiten met puntjes en vlekjes. Gelukkig kunnen we alles wat eruit wordt gesorteerd hergebruiken als voedingsbodem voor nieuwe spruiten.”

Rond 11 uur zijn de spruiten van vandaag gesorteerd en is er ruimte voor pauze. De drie medewerkers trekken zich even terug in hun eigen huisje op het erf, waar ze al een aantal jaren een groot gedeelte van het jaar wonen. Ze koken wat en maken zich vervolgens klaar voor het dagelijkse veldwerk: het oogsten van de spruiten. “Ze werken al meerdere seizoenen voor ons en we zijn heel tevreden,” aldus Chrit. “Ze weten precies wat er moet gebeuren en zijn vrij om zelf het werk naar eigen inzicht in te plannen. Soms is het werk eerder klaar, dan weer wat later. We kijken niet zo op een uurtje, en zij ook niet. Dat werkt fijn voor ons allemaal.” Terwijl de Roemenen pauzeren, hebben Niek en Chrit ook even tijd voor een kopje koffie. We lopen de woonboerderij in, die al meer dan 100 jaar oud is. ‘Mijn oma kwam hier rond 1914 als klein meisje wonen, daarna is het altijd in de familie gebleven,” vertelt Chrit trots. “Mijn ouders hebben een gemengd boerenbedrijf gehad met varkens, en dat heb ik overgenomen. Vervolgens kwam Niek al jong bij mij in het bedrijf werken, onder andere omdat onze dochter, zijn zus, een tijd ziek is geweest. Gelukkig gaat het nu weer goed met haar.” Niek moest in die periode veel bijspringen, en later toen Chrit’s rugproblemen begonnen ook. “Het was soms best veel, maar ik werk graag hard en doe het werk ook altijd met liefde”, aldus Niek. “Soms heb ik wat minder vrije tijd dan mijn vrienden, bijvoorbeeld voor het bouwen van onze carnavalswagen, maar meestal lukt het wel om daar ook tijd voor te maken. Sowieso maak ik natuurlijk tijd voor mijn vriendin, die ik elke woensdag en in het weekend zie,” glimlacht Niek.

Dan vertellen de twee over hun keuze om de varkens weg te doen, en om volledig voor de teelt van spruiten en andere koolgewassen te gaan. “Toen mijn vader ziek werd, in de coronaperiode, ben ik gaan nadenken over de toekomst,” aldus Niek. “Een eigen landwinkel was iets wat ik sowieso graag wilde, dus daar hebben we werk van gemaakt. Daarnaast leek het mij verstandig om me te specialiseren in spruiten en andere koolsoorten, zoals broccoli. Zo kan ik kennis opbouwen over deze teelt en de specialistische machines aanschaffen die we nodig hebben.” Vader Chrit kijkt naar zijn zoon en knikt tevreden. “Toen hij zijn ideeën vertelde, was ik eerst sceptisch, maar toen ik er even over had nagedacht moest ik hem gelijk geven, het was een goed plan. Spruiten zijn één van de moeilijkste gewassen om te telen. Ze zijn eigenwijs en het komt allemaal heel nauw. Ten eerste heb je goede kleigrond nodig, anders ben je nergens. Vervolgens heeft de plant precies op het juiste moment de juiste hoeveelheid licht en water nodig, om ervoor te zorgen dat hij mooi rechtop groeit en vervolgens ook mooie spruiten draagt.” Chrit gaat verder: “Door ons hierin te specialiseren, hebben we een sterke positie. De teelt is alleen maar moeilijker geworden door de steeds strengere regels die gelden. Toen mijn vader begon met spruiten, waren er 27 spruitentelers in Limburg, nu zijn wij nog de enige.”

De drie Roemeense werknemers beginnen ondertussen aan hun werkzaamheden op het veld. Ze kennen de weg, weten wat er moet gebeuren en doen hun werk met zichtbaar plezier. Chrit komt even naar buiten en kijkt over de velden, voordat hij verder gaat in de winkel. Hij vertelt over de plukmachine, die flink wat werk uit handen neemt, maar dat handwerk nog steeds nodig blijft om de kwaliteit te houden die ze willen leveren. Binnen rijdt Niek ondertussen pallets met spruiten naar de koeling. Hij werkt gestaag door, zonder haast maar ook zonder stilstand. Waar nodig schakelen hij en zijn vader constant tussen veld, loods en winkel. “We vullen elkaar gewoon aan,” zegt Chrit. “Ik doe wat ik kan, en hij pakt op wat mij niet meer lukt.” Later op de middag worden de spruiten voor de veiling opgeladen. “Dat hoort bij de dag,” zegt Niek, terwijl hij de laatste kratten controleert. “Als we een mooie lading spruitjes met onze eigen vrachtwagen naar de veiling kunnen rijden, is onze dag weer geslaagd!”, glimlacht Niek trots. Aan het einde van de dag wordt alles klaargemaakt voor de volgende ochtend, zowel in de winkel als in de loods, en staat het erf er weer netjes bij. Morgen begint alles opnieuw. Gewoon zoals het hoort, op een familiebedrijf dat al generaties meedraait, met liefde voor een eigenwijs gewas dat bijna geen moderne boer meer aandurft.